Poortkatheter

Voor je behandeling moeten we vaak bloed afnemen of medicatie, vocht of bloedproducten rechtstreeks in de bloedbaan toedienen. Met een poortkatheter verloopt  dit vlotter en moeten we niet telkens opnieuw naar een geschikte ader zoeken.

Wat is een poortkatheter?

Een subcutane poortkatheter is een systeem dat onder de huid wordt geplaatst en verbonden is met een bloedvat. De poortkatheter bestaat uit twee delen:

• De injectiekamer, die onder de huid wordt geplaatst. De injectiekamer heeft een membraan waar de naald wordt ingebracht. Nadien sluit het membraan zichzelf weer af. 
• Een katheter die aan de kamer is bevestigd. Daarlangs wordt de medicatie rechtstreeks in de bloedbaan gebracht. 

De poort ziet eruit als een kleine zwelling onder de huid. Door de grote hoeveelheid bloed die door de ader stroomt, wordt de medicatie meteen sterk verdund. Zo kan de medicatie de wand van de ader niet beschadigen.

Het blijft daarnaast mogelijk om bloed af te nemen via een ader, bijvoorbeeld aan de arm. 

Plaatsing van de poortkatheter

De plaatsing van de poortkatheter gebeurt tijdens een korte ingreep onder plaatselijke verdoving. Daarom moet je voor deze ingreep nuchter zijn. Dit betekent dat je tot zes uur voor de operatie een lichte maaltijd mag eten en daarna niets meer. Je mag tot twee uur voor de operatie water drinken. Daarna mag je niets meer drinken. 

De arts plaatst de poortkatheter net onder de huid, meestal op de borst onder het sleutelbeen. De arts kiest een plaats die voor jou het meest geschikt is. De katheter wordt via een bloedvat ingebracht.

Zodra de wonde genezen is, is er geen verband meer nodig. 

Aanprikken van de poortkatheter

De poortkatheter kan onmiddellijk na plaatsing worden gebruikt. Een verpleegkundige prikt de poortkatheter aan. Dat gebeurt altijd op een steriele manier, zodat er geen ziektekiemen bij de poort komen. Om de poort te gebruiken, prikken we alleen het zachte middenstuk (septum) aan. Je voelt daarbij alleen een lichte prik in de huid. Om het septum niet te beschadigen, gebruikt de verpleegkundige alleen speciale naalden. 

Vind je het aanprikken pijnlijk? Dan kan een uur vooraf een lokaal verdovend middel worden aangebracht, zoals Emla in de vorm van zalf of een klever. 

De poortkatheter verwijderen

De poortkatheter kan blijven zitten voor de volledige duur van de behandeling en nog een tijd erna. Het systeem kan tot 2000 maal worden aangeprikt. 

Je arts bespreekt met jou wanneer de poortkatheter verwijderd moet worden. Het weghalen gebeurt met een kleine ingreep onder lokale verdoving. Hiervoor wordt hetzelfde litteken als bij de plaatsing gebruikt. 

Aandachtspunten

Wat mag? 

• Een poortkatheter mag gebruikt worden om contrastvloeistof toe te dienen tijdens medische onderzoeken zoals een CT- of MR-scan. 
• Autorijden mag. Een gordel dragen is verplicht. 
• Sporten is geen probleem. 
• Reizen kan. Neem je identificatiekaartje mee op reis. 

Wat mag niet? 

• De eerste dagen vermijd je best zware inspanningen en vooral schouderbewegingen. Nadat je wond is genezen, mag je opnieuw baden, zwemmen en sporten.
• Ga niet door de veiligheidscontroles op luchthavens of in warenhuizen met een poortkatheter die op dat moment aangeprikt is met een Huberpuntnaald. Het alarm zal afgaan. 

Alarmsignalen

Wanneer moet je het ziekenhuis, je huisarts of je thuisverpleegkundige contacteren? 

• Je hebt koude rillingen of koorts boven 38,5°C.
• Er is roodheid, etter of je hebt pijn aan de prikplaats.
• Je hebt pijn of een zwelling aan de zijde van de poortkatheter. 

Contact

Raadpleeg je huisarts als je vragen of problemen hebt. 

Bij dringende medische vragen tussen 08.00 en 17.00 uur: contacteer je behandelende arts. 

Bij dringende medische vragen tussen 17.00 en 08.00 uur: contacteer de Spoedgevallendienst op 050 36 56 10.

Bij technische problemen: contacteer je thuisverpleegkundige.

Bij administratieve vragen: contacteer de Sociale dienst op 050 36 58 22 (08.00 - 17.00 uur).